Czym jest "Laudum"?
"Laudum" to platforma cyfrowa służąca publikacji akt sejmikowych - zarówno informacji o nich (metadanych), jak i samych źródeł (w różnych postaciach). Została stworzona w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, a jej pierwsza odsłona, zawierające akta sejmikowe trockie z lat 1733-1795, ukazała się w 2026 r. Celem "Laudum" jest służyć badaczom i zespołom badawczym przygotowującym edycje akt sejmikowych do publikacji wyników ich prac w wolnym dostępie w postaci cyfrowej. Głównymi cechami bazy są wielopoziomowość i wielomodułowość, pozwalające na dobór narzędzi i metod prezentacji danych do specyfiki edycji danego korpusu źródeł sejmikowych. Projekt ma charakter ciągły i będzie sukcesywnie rozwijany o kolejne sejmiki i akta sejmikowe dawnej Rzeczypospolitej.
Historia projektu
Dyskusje nad rozpoczęciem prac nad bazą akt sejmikowych z terenu całej dawnej Rzeczypospolitej toczyły się w Instytucie Historii PAN z różną intensywnością od 2015 r. Realne prace zostały jednak odłożone ze względu na brak możliwości organizacyjnych i finansowych podjęcia tak dużego zadania badawczego. Gdy pojawiła się perspektywa uzyskania dofinansowania z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na edycję akt sejmiku trockiego z lat 1733–1795, zrewidowano dotychczasowe podejście i zdecydowano o stworzeniu mniejszej bazy zawierającej początkowo tylko poniższe akta trockie. Zaplanowano jednak możliwość jej poszerzenia w przyszłości o materiały innych sejmików. Celem było bowiem stworzenie prototypu bazy, umożliwiającego praktyczne przetestowanie wcześniej wypracowanych koncepcji w nieco mniejszym zakresie i zdobycie doświadczeń, które w przyszłości zaowocują rozpoczęciem prac nad większą bazą sejmikową. Prace koncepcyjne omawiano podczas warsztatów edytorów akt sejmikowych w Obrzycku (maj 2023 r.), natomiast na drugich warsztatach edytorskich w Warszawie (październik 2025 r.) zaprezentowano prototyp bazy. Dyskusje te prowadzone są w celu konsultacji trybu prac nad bazą z możliwie szerokim gronem edytorów akt sejmikowych. Ma to służyć rozwojowi bazy, spełniającemu oczekiwania środowiska naukowego i zmierzającemu w kierunku uwzględnienia w niej wszystkich sejmików i akt sejmikowych z czasów dawnej Rzeczypospolitej. Celem nadrzędnym jest to, aby baza sejmikowa mogła stanowić twórcze rozwinięcie bogatego dorobku edytorstwa akt sejmikowych, prezentując w nowoczesnej formie już opracowane akta, ale także będąc istotną formą publikacji nowych edycji.
